“TRỒNG NGƯỜI”-TƯỞNG NHÂN VĂN CAO CẢ CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
21:49Tóm tắt: Trong hệ thống di sản lý luận của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vấn đề con người và xây dựng con người mới có vị trí đặc biệt quan trọng, trong đó tư tưởng “trồng người” là nội dung trung tâm để bồi dưỡng nhân tài, nâng cao trí tuệ, phát triển nguồn nhân lực, “vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm phải trồng người”. Trong sự nghiệp trồng người, Hồ Chí Minh đặc biệt chú trọng tới giáo dục toàn diện đức, trí, thể, mỹ, trong đó tập trung vào giáo dục đạo đức và trí tuệ, đạo đức là nền tảng. Đây chính là sự kết tinh những tinh hoa cao đẹp của truyền thống dân tộc, nhân loại và thời đại, là kim chỉ nam, là phương châm cho việc hoạch định chiến lược xây dựng con người của Đảng ta trong lịch sử cũng như hiện nay.
Chủ
tịch Hồ Chí Minh cho rằng, độc lập dân tộc là tiền đề, là điều kiện tiên quyết
để giải phóng con người, để thực hiện chiến lược “trồng người”. Có
độc lập, tự do, hoà bình, đất nước mới có điều kiện để xây dựng, tổ chức tốt đời
sống cho đồng bào. Không thể nói đến xây dựng con người nếu như không phá bỏ mọi
gông xiềng áp bức, bóc lột trói buộc họ; càng không thể đem lại cho con người
hạnh phúc thực sự nếu như không thủ tiêu được chế độ người bóc lột người. Do đó,
độc lập dân tộc phải thực sự, hoàn toàn, gắn với thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ
quốc gia; gắn liền với tự do, dân chủ, ấm no, hạnh phúc của nhân dân; xoá bỏ
vĩnh viễn ách áp bức, bóc lột. Tức là, độc lập dân tộc phải gắn liền và kết hợp
hữu cơ với chủ nghĩa xã hội.
“Trồng người”
là một công việc đòi hỏi vừa phải có chiến lược cơ bản, lâu dài, vừa phải có
chính sách và kế hoạch toàn diện, cụ thể, khoa học, tiến hành một cách chu đáo,
cẩn thận, gắn với chiến lược và chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội,
Hồ Chí Minh căn dặn: “Ta xây dựng con người cũng phải có ý định rõ ràng như nhà
kiến trúc. Định xây dựng ngôi nhà như thế nào rồi mới dùng gạch, vữa, vôi cát,
tre gỗ... mà xây nên”[1].
Quan
điểm “trồng người” của Hồ Chí Minh rất phong phú, toàn diện và cụ thể, tuỳ vào
mỗi thời kỳ cách mạng để có những con người phù hợp, đủ sức hoàn thành nhiệm vụ
của từng giai đoạn cách mạng. Ngoài ra, tuỳ theo từng đối tượng, từng đặc điểm
đối với mỗi lớp người, Người nêu lên những chuẩn mực riêng để mọi người đều có
thể phấn đấu trở thành những công dân tốt và cán bộ tốt cho nước nhà. Điều này
cho thấy, mục đích của việc “trồng người” phụ thuộc vào mục tiêu của cách mạng;
đồng thời mục tiêu, lý tưởng của cách mạng lại chính là vì con người, đó là biện
chứng của sự phát triển cách mạng XHCN, là biện chứng trong tư duy và hoạt động
thực tiễn vì sự nghiệp giải phóng, xây dựng con người của Chủ tịch Hồ Chí
Minh.
Với
chủ trương “trồng người” phải toàn diện, để đào tạo những con người “vừa hồng,
vừa chuyên”, có đầy đủ đức, tài, sức khoẻ và trình độ thẩm mỹ để có thể cống
hiến nhiều nhất cho Tổ quốc. Trong đó, theo Hồ Chí Minh, “đức” là cái gốc của
con người, của cách mạng, của công việc. Chữ “đức” chính là đạo đức cách mạng:
trung với nước, hiếu với dân; là cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư; là yêu
thương đồng chí, đồng bào, yêu lao động… nó giúp con người hình thành nhân sinh
quan cách mạng, củng cố thế giới quan khoa học. Người khẳng định: Cũng như sông
thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có
gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài
giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân. Vì vậy, tất cả mọi người không trừ
một ai, không trừ một cấp nào đều phải thường xuyên trau đồi đạo đức cách mạng
cho bền vững.
Nhấn
mạnh yếu tố đạo đức - yếu tố gốc của con người, song không bao giờ coi nhẹ tài
năng, năng lực, theo Người, để kiến thiết đất nước, xây dựng CNXH cần có nhân
tài, học thức vì cách mạng XHCN gắn liền với sự phát triển khoa học và kỹ thuật,
nó đảm bảo cho CNXH thắng lợi. Do đó, dốt nát cũng là kẻ địch, một dân tộc dốt
là một dân tộc yếu. Cho nên, cần phải nâng cao trình độ dân trí để mọi người có
thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà. Cán bộ và đảng viên chẳng những
“thạo về chính trị mà còn phải giỏi về chuyên môn; không thể lãnh đạo chung
chung. Muốn vậy, chúng ta đào tạo thật nhiều cán bộ kỹ thuật, cán bộ quản lý cần
thiết cho sản xuất phát triển, phải khéo lựa chọn, khéo phân phối, khéo dùng
nhân tài. Một quốc gia, một đất nước không biết sử dụng nhân tài là một khuyết
điểm lớn, làm lãng phí một vốn quý của Đảng và Nhà nước trong xây dựng và kiến
thiết, cho nên phải tìm người tài đức.
“Trồng
người” là tạo ra “những công dân hữu ích” cho đất nước, cho nên, ngoài đức và
tài, con người cần có sức khỏe, đây là vốn quý nhất của con người, nó là tiền đề
cho sự phát triển của một cá nhân, gia đình và của toàn xã hội. Người khẳng
định: “Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân khoẻ
mạnh tức là cả nước mạnh khoẻ... Dân cường thì quốc thịnh”[2],
cũng như để giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng
cần có sức khoẻ mới thành công. Sức khoẻ của con người phải là sự thống nhất
giữa hai yếu tố tinh thần và thể chất. Một người khoẻ mạnh không chỉ có thân thể
cường tráng mà tinh thần phải thoải mái, lành mạnh thì cơ thể mới khoẻ khoắn và
phát triển trí tuệ. Sức khoẻ phải gắn liền với cuộc sống lao động, gắn với một
nếp sống đẹp, có văn hoá, hướng tới lao động hữu ích. Sức khoẻ cá nhân là một bộ
phận, gắn liền với sức khoẻ của cộng đồng, mỗi người khoẻ mạnh, cả dân tộc khoẻ
mạnh. Và một khi quốc gia dân tộc phát triển thì đời sống của con người được
nâng cao, tạo điều kiện để mỗi người dân được nâng cao sức khoẻ. Do vậy, luyện
tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi một người yêu nước, Hồ Chí Minh
khẳng định: phải rèn luyện thân thể cho khỏe mạnh. Khỏe mạnh thì mới có đủ sức
để tham gia một cách dẻo dai bền bỉ những công việc ích nước lợi dân. Ngoài ra,
Nhà nước phải có trách nhiệm trong việc chǎm sóc, bảo vệ và phát triển sức khoẻ
nhân dân dựa trên sự phát triển kinh tế, chính trị, vǎn hoá, khoa học... Sức
khoẻ của nhân dân là khâu then chốt, là yếu tố cơ bản trong việc giữ gìn độc lập
và phát triển đất nước.
Là
một trong những nội dung quan trọng trong tư tưởng “trồng người”, giáo dục thẩm
mỹ phải hướng về cái đẹp, giúp con người biết phân biệt giữa cái đẹp và cái xấu,
biết gắn cái đẹp của mỗi người với cuộc sống thực tế, với cái đẹp của thiên
nhiên. Cũng như, hy sinh cái “Tôi” vì cái “Ta” cao cả để khi giải quyết mối quan
hệ giữa nghĩa vụ và quyền lợi thì bao giờ cũng phải chú ý đến nghĩa vụ trước.
Người đã chỉ ra rằng: “Nhiệm
vụ của thanh niên không phải là đòi hỏi nước nhà đã cho mình những gì. Mà phải
tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà? Mình phải làm thế nào cho ích lợi nước nhà
nhiều hơn? Mình đã vì lợi ích nước nhà mà hy sinh phấn đấu chừng nào?”[3];
và mỗi người cần phải chống tâm lý tự tư tự lợi, chỉ lo lợi ích riêng và sinh
hoạt riêng của mình… Không chỉ giáo dục ý thức thẩm mỹ, tình cảm thẩm mỹ mà cao
đẹp hơn là nó được thể hiện ra bằng hành vi thẩm mỹ, đó chính là những việc làm
đẹp trong lao động, học tập, trong các quan hệ xã hội để góp phần xây dựng cuộc
sống.
Như
vậy, đức, trí, thể, mỹ là những yếu tố không thể tách rời của con người, chúng
có quan hệ chặt chẽ với nhau trong phẩm chất con người mà cách mạng cần xây dựng
để xoá bỏ xã hội cũ đã lạc hậu, xây dựng xã hội mới-XHCN. Trong mối quan hệ này,
đạo đức giữ vai trò nền tảng, là gốc còn trí, thể, mỹ là phương tiện để con
người nhận thức và hành động chính xác, có hiệu quả vì lợi ích chung của dân
tộc. Cho nên, mỗi người đồng thời phải rèn luyện bản thân cả về đạo đức lẫn trí,
thể, mỹ. Trong mỗi giai đoạn khác nhau, tuỳ theo lứa tuổi, giới tính, nghề
nghiệp thì yêu cầu với việc “vun trồng” phẩm chất đức, trí, thể, mỹ cho con
người có khác nhau, nhưng chung nhất là hướng vào phục vụ nhân dân, phục vụ con
người, phục vụ Tổ quốc.
Để
thực hiện việc “trồng người” có hiệu quả, theo Hồ Chí Minh, trước hết là phải
tôn trọng, chăm sóc, nuôi dưỡng, đào tạo và sử dụng con người cho đúng với phẩm
chất và năng lực, làm cho họ phát huy được tài năng, tính tích cực, sáng tạo
trong hoạt động thực tiễn, cống hiến nhiều hơn cho đất nước, mà trước hết là
chăm lo cuộc sống vật chất, tinh thần cho con người. Giá trị thực sự của độc
lập, tự do là ở chỗ đó, cho nên, xây dựng CNXH là làm sao cho dân giàu, nước
mạnh, làm cho nhân dân lao động thoát nạn bần cùng, làm cho mọi người có công ăn
việc làm, được ấm no và sống một đời hạnh phúc. Do đó, “Đảng cần phải có kế hoạch thật
tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của
nhân dân”[4].
Chính sách phát triển kinh tế-xã hội của Đảng, Nhà nước, của các cấp, các ngành
bao giờ cũng phải dựa trên điểm tựa con người và vì con người, lấy lợi ích của
nhân dân lao động làm điểm xuất phát và mục tiêu phát triển. Chất lượng cuộc
sống là tiêu chí quan trọng hàng đầu để đánh giá hiệu quả của tất cả các hoạt
động kinh tế-xã hội.
Hướng
đến con người, vì con người, theo Hồ Chí Minh, đó không chỉ là chăm lo đến cuộc
sống của con người, mà còn phải tôn trọng cái riêng,
cái cá nhân của mỗi người. Với tư cách là cá nhân trong cộng đồng, mỗi người
đều có tính cách riêng, sở trường riêng, đời sống riêng của bản thân và của gia
đình mình. Khi những cái riêng của cá nhân được trân trọng thì cũng có nghĩa là
quyền con người được tôn trọng, nhu cầu của con người được đáp ứng, con người
dần vươn tới tự do. Nhưng lợi ích cá nhân của con người phải gắn liền với lợi
ích chung của Tổ quốc, của dân tộc, để làm cho lợi ích cá nhân và xã hội phát
triển hài hòa. Nếu cái riêng, cái cá nhân của con người nằm ngoài lợi ích
của cộng đồng, của dân tộc, đi ngược lại với lợi ích chung của xã hội thì sẽ trở
thành chủ nghĩa cá nhân, vị kỷ và điều đó tất yếu dẫn đến cản trở, kìm hãm sự
phát triển của xã hội. Và khi lợi ích cá nhân được bảo đảm và gắn chặt với lợi
ích xã hội sẽ kích thích tính tích cực về mặt xã hội của con người, làm gia tăng
tinh thần tận tụy, chất lượng công việc của từng con người cũng như các nhóm xã
hội có cùng lợi ích. Tôn trọng những cái riêng, cá nhân của con người là mục
tiêu của sự phát triển xã hội.
Để
công việc “trồng người” có hiệu quả, Người đặc biệt quan tâm đến vấn
đề giáo dục toàn
diện. Mục
tiêu của giáo dục trong chiến lược con người là “đào tạo những công dân tốt và
cán bộ tốt”, được biểu hiện thông qua mục tiêu cụ thể của từng đối tượng, nội
dung, giai đoạn, cấp học. Muốn đạt được mục tiêu chiến lược thì nội dung giáo
dục phải toàn diện, Hồ
Chí Minh đã căn dặn: “Trong việc giáo dục và học tập, phải chú trọng đủ các mặt:
đạo đức cách mạng, giác ngộ xã hội chủ nghĩa, văn hoá, kỹ thuật, lao động và sản
xuất”[5].
Và mục
đích của học tập là “học để tu dưỡng đạo đức”, “học để tin tưởng”, “học để tiến
bộ mãi, càng tiến bộ càng thấy cần phải học”, “Học để làm việc, làm người, làm
cán bộ. Học để phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân
loại”[6].
Tức là, học tập nhằm hoàn thiện đạo làm người, nâng cao trình độ và năng lực để
hoàn thành nhiệm vụ, học để áp dụng kiến thức đó vào làm việc; học để phục vụ
lợi ích của Đảng, nhân dân, Tổ quốc và cả nhân loại.
Trong
sự nghiệp “trồng người”, trước hết phải quan tâm đến đội
ngũ cán bộ, đảng viên. Hồ Chí Minh khẳng định: “mọi việc thành công hay thất
bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém. Vì vậy, Đảng phải nuôi dạy cán bộ... Phải trọng
nhân tài, trọng cán bộ”[7].
Nếu có cán bộ tốt, cán bộ ngang tầm thì việc xây dựng và thực hiện đường lối sẽ
đúng đắn và là điều kiện tiên quyết để đưa sự nghiệp cách mạng đi đến thắng lợi.
Không có đội ngũ cán bộ tốt thì dù có đường lối chính sách đúng cũng khó có thể
biến thành hiện thực được. Cùng với đó, là sự quan tâm chăm lo, bồi
dưỡng thế hệ trẻ - lực lượng đóng vai trò quyết định sự thành
bại của cách mạng, là cánh tay đắc lực, đội hậu bị tin cậy của Đảng, là người
chủ tương lai của nước nhà, là tiền
đồ của Tổ quốc.
Do vậy, Đảng
cần phải “chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những
người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng”, vừa “chuyên”. Bồi dưỡng thế
hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”[8].
Để
thực hiện việc giáo dục toàn diện có hiệu quả, theo Hồ Chí Minh, trước hết, cần
giáo dục bằng phương
pháp nêu gương “người
tốt, việc tốt”. Bởi, “một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn
văn tuyên truyền” và những gương người tốt làm việc tốt muôn hình muôn vẻ là vật
liệu quý để xây dựng con người, đây là phương pháp sinh động và có sức thuyết
phục rất lớn., là một trong những cách tốt nhất để xây dựng Đảng, xây dựng các
tổ chức cách mạng, xây dựng con người mới, cuộc sống mới. Vì thế, phải quan tâm
khơi dậy và chăm chút những phần tốt, mặt tốt ở mỗi con người, nêu lên những tấm
gương tốt diễn ra hằng ngày để mọi người noi theo. Người yêu cầu ông bà, cha mẹ
phải làm tấm gương cho con cháu, anh chị làm tấm gương cho em; thầy giáo, cô
giáo phải làm kiểu mẫu về tri thức và nhân cách cho học trò; thế hệ trước phải
làm gương cho thế hệ sau; cán bộ, đảng viên phải luôn luôn nêu tấm gương sáng,
làm khuôn mẫu cho quần chúng học tập… Ngoài ra, xuất phát từ thực tiễn cách
mạng, tuỳ theo đặc điểm của từng đối tượng, từng công việc mà Người nêu ra những
mẫu người tiêu biểu cho từng giai cấp, tầng lớp khác nhau: mẫu người công an,
bác sĩ, công nhân, nông dân, thanh niên, nhi đồng… để mọi người phấn đấu noi
theo.
Kết
hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong công việc “trồng
người”.
Trong việc giáo dục thế hệ trẻ thì “giáo dục trong nhà trường, chỉ là một phần,
còn cần có giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục
trong nhà trường được tốt hơn. Giáo dục nhà trường dù tốt mấy, nhưng thiếu giáo
dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không hoàn toàn”[9].
Sự phối hợp giáo dục từ gia đình đến nhà trường và cả xã hội sẽ làm cho thế hệ
trẻ thấm nhuần và hun đúc tinh thần yêu Tổ quốc, yêu lao động, yêu học hỏi, trở
nên mạnh khoẻ, nhanh nhẹn, gan dạ, thật thà. Nhưng, giáo dục thế hệ trẻ không chỉ đơn
thuần là sự phối hợp, mà theo Người, đây là công việc, nhiệm vụ chung của cả gia
đình, nhà trường và xã hội để thế hệ trẻ trở thành những công dân tốt, cán bộ
tốt, người chủ tương lai thật sự của đất nước. Người chỉ rõ: “Giáo dục các em là
việc CHUNG của gia đình, trường học và xã hội. Bố mẹ, thầy giáo và người lớn
phải cùng nhau phụ trách”[10].
“Trồng người”,
còn là việc mỗi người phải tự mình giác ngộ, rèn luyện một cách nghiêm khắc - điều này
quyết định đến chính sự “nên người” của họ, đó cũng là sự góp phần vào việc xây
dựng cộng đồng. Hồ Chí Minh khẳng định: “nếu mỗi người đều tốt, thì thành làng
tốt, nước mạnh. Người là gốc của làng nước. Nếu mọi người đều cố gắng làm đúng
đời sống mới, thì dân tộc nhất định sẽ phú cường”[11],
mỗi người “phải lấy tự học làm cốt”, phải nêu cao tác phong độc lập suy nghĩ và
tinh thần tự lực tự cường, sự rèn luyện bền bỉ, tính chủ động và độc lập trong
suy nghĩ, trong cách làm là rất quan trọng, giúp họ không chủ quan, ỉ lại, tuỳ
vào hoàn cảnh mà áp dụng những điều được học. Do vậy, xây dựng con người mới
phải được đặt ra trong suốt cuộc đời mỗi người. Đây vừa là quyền lợi, vừa là
trách nhiệm, nghĩa vụ của mỗi người đối với sự nghiệp xây dựng đất nước. Đồng
thời, đó cũng là một quá trình không ngừng, không có giới hạn tột cùng cho sự
vươn lên của mọi người.
Học đi đôi với
hành, giáo dục gắn liền với xã hội. Học là để lấy
cái thực chất, tiếp thu kiến thức, vận dụng vào thực tiễn cuộc sống, thông qua
thực hành để củng cố và nâng cao kiến thức được tiếp thu, rèn luyện kỹ năng và
hình thành những phẩm chất cần có của người lao động mới. Hồ Chí Minh khẳng
định: “Nhà trường xã hội chủ nghĩa là nhà trường: Học đi với lao động; Lý luận
đi với thực hành; Cần cù đi với tiết kiệm”[12].
Nội dung giáo dục phải đáp ứng nhu cầu của nhiệm vụ cách mạng trong từng giai
đoạn và giáo dục gắn liền với xã hội. Đây là điều kiện để mỗi người đem vốn hiểu
biết tiếp thu được phục vụ cuộc sống, phục vụ xã hội, là điều kiện cần thiết để
giáo dục lý tưởng, rèn luyện đạo đức, trách nhiệm, ý thức công dân cho
họ.
Cùng
với các phương pháp trên, chúng ta cần phải có cách nhìn người vừa bao dung, vừa sâu
sắc, chủ yếu nhìn mặt tốt của con người và tìm cách khơi dậy mặt tốt đó.
Người khẳng định: “mỗi người đều có thiện và ác ở trong
lòng. Ta phải biết làm cho phần tốt ở trong mỗi con người nảy nở như hoa mùa
xuân và phần xấu bị mất dần đi… làm cho cái phần thiện trong
con người nảy nở để đẩy lùi phần ác, chứ không phải đập cho tơi bời”[13],
đó là thái độ của người cách mạng. Tức
là, khi xem xét đánh giá con người, cần chú ý đến điểm tốt, điểm xấu; điểm hay,
điểm dở ở mỗi người và hoàn cảnh, điều kiện, đặc tính riêng của họ. Mặt khác,
trong thế giới cái gì cũng biến hoá, quá khứ, hiện tại và lương lai của mọi
người không phải giống nhau. Muốn đẩy lùi cái ác thì cách tốt nhất là khơi dậy
cái thiện, làm cho cái thiện nảy nở, phát triển. Đồng thời, phải gắn liền với
việc đấu tranh chống những
thói hư tật xấu của con người: chủ nghĩa cá nhân, tệ tham ô, tham nhũng… đây
là những “con sâu” đục ruỗng “cái cây”, là “giặc nội xâm” huỷ hoại xã hội mới,
nhưng đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân không phải là “giày xéo lên lợi ích cá
nhân”. Xây và chống là hai mặt, không thể tách rời trong quá trình “trồng
người”.
Tư tưởng Hồ Chí
Minh về con người và chiến lược “trồng người” chính là sự kết tinh những tinh
hoa cao đẹp của truyền thống dân tộc, nhân loại và tư tưởng của thời đại: Tư
tưởng nhân đạo cộng sản. Ngày nay, trước những yêu
cầu mới của sự nghiệp cách mạng, mà trực tiếp là nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc, cũng như để thực hiện thành công sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, thì trước
hết phải coi trọng chiến lược con người, để xây dựng con người phát triển toàn
diện cả về đức và tài, phát triển về thể lực, trí tuệ, đạo đức, thẩm mỹ, có kỹ
năng lao động giỏi, có ý chí và bản lĩnh trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Điều
cần nhấn mạnh là chúng ta phải quan tâm nhiều hơn nữa đến việc “xây dựng và hoàn
thiện giá trị, nhân cách con người Việt Nam, bảo vệ và phát huy bản sắc văn hoá
dân tộc trong thời kỳ CNH, HĐH, hội nhập kinh tế quốc tế. Bồi dưỡng các giá trị
văn hoá trong thanh niên, học sinh, sinh viên, đặc biệt là lý tưởng sống, lối
sống, năng lực trí tuệ, đạo đức và bản lĩnh văn hoá con người Việt Nam”[14].
Tức là, đẩy mạnh giáo dục lý tưởng chính trị, đạo đức, phẩm chất và nâng cao
tính công dân cho đội ngũ lao động mới, tạo điều kiện để họ thực hiện đầy đủ
quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm công dân với chế độ xã hội chủ nghĩa, trước
nhân dân, dân tộc và thời đại. Cần kế thừa và phát huy những giá trị tích cực và
tiến bộ của con người Việt Nam trong truyền thống lịch sử của dân tộc, đồng thời
phê phán những yếu tố lạc hậu, tiêu cực, tạo môi trường thuận lợi để xây dựng và
phát triển con người./.
TÀI LIỆU
THAM KHẢO
1. Hồ Chí
Minh(2000). Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam
(2006). Văn kiện Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội.
3. Hoàng Chí Bảo (2002),
Bài Tư
tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề con người trong cuốn “Hồ Chí Minh -
anh hùng giải phóng dân tộc và danh nhân văn hóa thế giới”, Nxb Văn nghệ thành
phố Hồ Chí Minh.
4. Hoàng Chí Bảo
(2006), Văn hoá và con người
Việt Nam trong tiến trình Công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo Tư tưởng Hồ Chí
Minh, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
5. Nguyễn Tuấn Dũng (2000), Tư tưởng
Hồ Chí Minh về chiến lược con người trong cách mạng Việt
Nam, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 05.
6. Thành Duy
(2001), Tư tưởng Hồ Chí Minh
với sự nghiệp xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, Nxb Chính
trị quốc gia, Hà Nội.
7. Phạm Văn Đồng
(1993), Hồ Chí Minh và con
người Việt Nam trên con đường dân giàu nước mạnh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội.
8. Vũ Khiêu (1990), Trồng
cây và trồng người, Tạp chí Triết học, số 04.
9. Vũ
Thiện Vương (2001), Triết học Mác - Lênin
về con người và việc xây dựng con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa,
hiện đại hóa, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
[1] Hồ Chí
Minh. Toàn tập, tập
12, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, tr.551.
[2] Hồ Chí
Minh. Sđd., t.4, tr.212.
[3] Hồ Chí
Minh. Sđd., t.7, tr.455.
[4] Hồ Chí
Minh. Sđd., t.12, tr.511.
[5] Hồ Chí
Minh. Sđd., t.10, tr.190.
[6] Hồ Chí
Minh. Sđd., t.5, tr.684.
[7] Hồ Chí
Minh. Sđd., t.5, tr.240.
[8] Hồ Chí
Minh. Sđd., t.12, tr.510.
[9] Hồ Chí
Minh. Sđd., t.8, tr.394.
[10] Hồ Chí
Minh. Sđd., t.8, tr.74.
[11] Hồ Chí
Minh. Sđd., t.5, tr.99.
[12] Hồ Chí
Minh. Sđd., t.9, tr.295.
[13] Hồ Chí
Minh. Sđd., t.12, tr.558.
[14] Đảng Cộng sản Việt
Nam. Văn kiện Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội, 2006,
tr.106.