XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM VỀ CHÍNH TRỊ TRÊN CƠ SỞ KẾT HỢP TRUYỀN THỐNG VÀ YÊU CẦU HIỆN TẠI
07:51
XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM VỀ CHÍNH TRỊ TRÊN CƠ SỞ KẾT HỢP TRUYỀN THỐNG VÀ YÊU CẦU HIỆN TẠI
Trong
quá trình xây dựng, trưởng thành, chiến thắng, Quân đội nhân dân Việt Nam đã lập
nên những chiến công hiển hách, xây đắp nên các giá trị truyền thống tốt đẹp của
một đội quân cách mạng, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu, trung thành
vô hạn với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân. Đó là kết quả của sự phát triển toàn
diện về chính trị, tư tưởng, tổ chức của quân đội, nhờ có sự chăm lo về mọi mặt
của Đảng, Nhà nước và nhân dân, trong đó coi trọng xây dựng quân đội vững mạnh
về chính trị làm cơ sở để nâng cao chất lượng tổng hợp và sức chiến đấu của quân
đội là tư tưởng xuyên suốt.
Đối với
Việt Nam hiện nay, âm mưu cơ bản, lâu dài của các thế lực thù địch là xoá bỏ sự
lãnh đạo của Đảng Cộng sản, xoá chế độ xã hội chủ nghĩa và buộc đất nước ta phải
đi theo quĩ đạo của chủ nghĩa tư bản. Âm mưu đó trước mắt được thực hiện bằng
“diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ, chuyển hoá kinh tế, văn hoá, lối sống.
Chúng tìm cách “bôi đen” đội ngũ cán bộ cũng như thế hệ thanh thiếu niên của ta,
biến họ thành “công cụ tự giác” cho chúng. Các thế lực thù địch mưu đồ chuyển
hoá kinh tế nước ta thành kinh tế tư bản chủ nghĩa, từ đó buộc thượng tầng kiến
trúc dù không muốn cũng không thể cưỡng nổi, phải chuyển hoá theo. Chúng ta cần
nhìn nhận và đánh giá một cách toàn diện những biến đổi to lớn, sâu sắc, cũng
như chiều hướng vận động của tình hình thế giới, khu vực và trong nước, làm cơ
sở không chỉ cho hoạch định chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, mà còn cho
việc xác định những nhiệm vụ chiến lược quốc phòng, an ninh, bảo vệ tổ
quốc.
Tình hình
thực tế nêu trên đòi hỏi chúng ta phải đẩy mạnh xây dựng quân đội cách mạng,
chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; không ngừng nâng cao sức chiến đấu,
đáp ứng yêu cầu đánh thắng chiến tranh xâm lược, kể cả chiến tranh công nghệ
cao; bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Trong đó, xây dựng quân đội vững mạnh về chính
trị là một trong những nội dung đặc biệt quan
trọng. Quá trình
xây dựng quân đội nhân dân về chính trị có thể rút ra một số nội dung chủ yếu
sau đây:
1.
Nhận thức đúng những vấn đề có tính nguyên tắc trong xây dựng quân đội kiểu mới
của giai cấp vô sản, các giá trị truyền thống dân tộc và đòi hỏi của thực tiễn
cách mạng để làm tốt nhiệm vụ xây dựng quân đội về chính
trị.
Cơ
sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính
trị là chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng
Cộng sản Việt Nam và nhu cầu thực tiễn đấu tranh cách mạng ở nước ta. Khi Đảng
ta ra đời, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, mục tiêu cách mạng
Việt Nam được xác định rõ: giành độc lập dân tộc và tiến lên chủ nghĩa xã hội.
Sự ra đời của quân đội ta và cuộc chiến đấu lâu dài của nhiều thế hệ cán bộ,
chiến sĩ quân đội cũng vì mục tiêu đó. Đó là lợi ích và là khát vọng của giai
cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam. Lợi ích, khát vọng của
dân tộc cũng hết sức phù hợp với xu thế của thời đại sau thắng lợi của Cách mạng
xã hội chủ nghĩa Tháng Mười vĩ đại.
Chính
mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt
Nam, của Chủ tịch Hồ Chí Minh, sự nuôi dưỡng, đùm bọc của nhân dân là các nhân
tố trực tiếp quyết định nội dung xây dựng quân đội ta về chính trị. Trong suốt
chiều dài lịch sử, quân đội ta đã đúc rút được những kinh nghiệm quý báu, mang
tính quy luật trong xây dựng quân đội về chính trị và các giá trị của nó vẫn có
ý nghĩa hiện nay.
Trước
hết, nước
ta là nước nông nghiệp kém phát triển, nhân dân vừa phải chịu sự thống trị của
phong kiến, vừa chịu sự nô dịch của thực dân cũ và thực dân mới, nên phải chăm
lo nâng cao nhận thức chính trị, xây dựng bản chất giai cấp công nhân, bản chất
cách mạng của Đảng cho cán bộ, chiến sĩ quân đội.
Từ
khi thành lập đến nay, quân đội ta thường xuyên lấy chủ nghĩa Mác -Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng làm nền tảng tư tưởng - tinh thần quân
đội, là cơ sở lý luận - tư tưởng để thống nhất nhận thức, hành động chiến đấu
của cán bộ, chiến sĩ toàn quân. Trong từng giai đoạn, nhận thức đó có thể đạt
được trình độ khác nhau, nhưng nguyên tắc thống nhất về tư tưởng thì không khi
nào buông lỏng. Nhờ vậy, trong các bước ngoặt của lịch sử: lúc quân đội ta mới
thành lập; sự thử thách trong kháng chiến chống thực dân Pháp; cuộc đụng đầu
lịch sử giữa Việt Nam và đế quốc Mỹ; trước sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội và sự
thoái trào của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế…, cán bộ, chiến sĩ quân
đội một lòng, một dạ trung thành với chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
đường lối của Đảng, giữ gìn trọn vẹn chữ trung với nước, hiếu với dân. Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng
chiến đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ
nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh
thắng"[1].
Thứ
hai, củng cố, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Ban
Chấp hành Trung ương Đảng, mà trực tiếp là Đảng ủy Quân sự Trung ương đối với
quân đội và thường xuyên chăm lo xây dựng Đảng bộ Quân đội trong sạch vững mạnh
là nhân tố cơ bản quyết định chất lượng, hiệu quả xây dựng quân đội về chính
trị.
Sự
lãnh đạo của Đảng quyết định định hướng cơ bản nhất để xây dựng quân đội
về mọi mặt, trong đó lấy xây dựng về chính trị làm cơ sở. Sự lãnh đạo của Đảng
là nhân tố cơ bản hàng đầu để cán bộ, chiến sĩ quân đội giữ vững, tăng cường bản
chất giai cấp công nhân, tính nhân dân, tính dân tộc, bản chất cách mạng của
Đảng. Chính sự đúng đắn của đường lối, nghị quyết cùng với tính tiền phong,
gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên đã tạo ra một phong trào tu dưỡng, rèn
luyện về phẩm chất chính trị, đạo đức, phát triển phong trào thi đua trong chiến
đấu, trong xây dựng. Từ lịch sử cũng như lôgíc hiện tại, có thể khẳng định rằng:
sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam là vấn đề
cốt lõi trong xây dựng quân đội về chính trị. Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy:
"Chính ủy và đoàn trưởng phải phục tùng sự lãnh đạo của cấp ủy, chính ủy phải
chịu trách nhiệm trước cấp ủy về công tác đảng, công tác chính trị; đoàn trưởng
chịu trách nhiệm trước cấp ủy về công tác quân sự, hai bên phải phối hợp mật
thiết với nhau"[2].
Thứ
ba, qua
66 năm xây dựng và chiến đấu, quân đội đã thường xuyên coi trọng việc nâng cao
vai trò đội ngũ cán bộ chính trị, cơ quan chính trị và chất lượng hoạt động công
tác đảng, công tác chính trị trong lực lượng vũ trang.
Chỉ
có nâng cao vai trò trách nhiệm của đội ngũ cán bộ chính trị, cơ quan chính trị,
thường xuyên củng cố và tăng cường hiệu lực công tác đảng, công tác chính trị
trong quân đội thì tinh thần - tư tưởng của cán bộ, chiến sĩ mới được nâng cao,
mới có mạch sống lâu dài và bền vững. V.I. Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng
chỉ rõ: ở đâu có chính trị viên tốt thì ở đó không có bộ đội xấu; ở đâu làm tốt
công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, chỉ rõ mục tiêu lý tưởng chiến đấu và
không ngừng xây dựng ý chí quyết tâm cho cán bộ, chiến sĩ thì ở đó chiến đấu
thắng lợi. Vì như V.I.Lênin đã viết: "Trong mọi cuộc chiến tranh, rốt cuộc thắng
lợi đều tuỳ thuộc vào tinh thần của quần chúng đang đổ máu trên chiến trường,
lòng tin vào cuộc chiến tranh chính nghĩa, sự giác ngộ rằng cần phải hy sinh đời
mình cho hạnh phúc của anh em, là yếu tố nâng cao tinh thần của binh sĩ và làm
cho họ chịu đựng những khó khăn chưa từng thấy"[3].
Thứ
tư, thường xuyên nâng cao vai trò của đội ngũ cán bộ, kết hợp chặt chẽ với việc
không ngừng mở rộng dân chủ nhằm tạo nên sức mạnh tổng hợp giữa lãnh đạo, chỉ
huy và phong trào quần chúng trong các đơn vị.
Chủ
tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập, giáo dục, rèn luyện quân đội đã hết sức quan
tâm đến xây dựng đội ngũ cán bộ và coi đó là vấn đề cốt lõi trong xây dựng quân
đội nói chung, xây dựng quân đội về chính trị nói riêng. Người dạy: "Cán
bộ là cái gốc của mọi công việc”[4],
“Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”, “Có cán bộ tốt
thì việc gì cũng xong”. Thực hiện di huấn của Người,
Đảng, Nhà nước, quân đội đã thường xuyên quan tâm đến đào tạo, bồi dưỡng, giáo
dục, rèn luyện và sử dụng có hiệu quả đội ngũ cán bộ dựa trên đạo đức và tài
năng. Nhờ vậy, qua các thời kỳ, trong các nhiệm vụ, quân đội ta luôn luôn có đội
ngũ cán bộ đủ đức, đủ tài làm đầu tầu trong chiến đấu, công tác và sản
xuất.
Đồng
thời, quân đội ta cũng đã phát huy cao nhất vai trò của quần chúng, hạ sĩ quan,
binh sĩ, viên chức quốc phòng và các tổ chức quần chúng trong thực hiện mọi
nhiệm vụ của quân đội thông qua thực hiện chế độ dân chủ về quân sự, chính trị,
kinh tế, văn hoá - tinh thần. Thường xuyên động viên, khích lệ đông đảo quần
chúng đóng góp sức lực, trí tuệ vào thực hiện thắng lợi nghị quyết của cấp ủy
đảng, kế hoạch của người chỉ huy. Nhờ có phong trào đó, mà trong chiến đấu đã có
nhiều cách đánh hay, nhiều tập thể, cá nhân lập được chiến công xuất sắc, trong
công tác, lao động sản xuất đạt được hiệu quả cao.
Thứ
năm, thường xuyên coi trọng xây dựng mối quan hệ máu thịt với nhân dân, tranh
thủ sự ủng hộ của cấp ủy, chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội địa phương
trong xây dựng quân đội, xây dựng đơn vị về chính trị.
Lịch
sử hơn 60 năm của quân đội đã kiểm nghiệm sự tác động nhân - quả giữa quân đội
và nhân dân nói chung, từng đơn vị quân đội và từng địa phương nói riêng. Đó
thực sự là một nhân tố quan trọng bảo đảm cho quân đội ta hoàn thành mọi nhiệm
vụ được giao.
2.
Phát triển kinh nghiệm truyền thống để xây dựng quân đội về chính trị trong thời
kỳ mới.
Xây
dựng quân đội vững mạnh về chính trị là một quá trình liên tục. Để nâng cao chất
lượng, hiệu quả nhiệm vụ đó chúng ta phải vừa kế thừa, phát triển các giá trị
truyền thống; vừa phải nhận thức đúng đắn các yêu cầu mới, các vấn đề then chốt
trong xây dựng quân đội về chính trị.
Trước
hết, phải nhận thức những biến đổi sâu sắc của tình hình thế giới, sự phát triển
phức tạp của thời cơ, thách thức đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Sau
khi Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, chủ nghĩa xã hội lâm vào thoái trào, chủ nghĩa
Mác-Lênin, chủ nghĩa xã hội hiện thực bị tấn công từ nhiều hướng. Đó là một thử
thách lớn đối với nhiệm vụ xây dựng quân đội nhân dân về chính trị, nhất là về
công tác tư tưởng, công tác tổ chức. Mặt khác, trên thế giới đang diễn ra cuộc
cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại; sự xuất hiện kinh tế tri thức cùng với
vai trò ngày càng tăng của nó; sự gia tăng của toàn cầu hoá... Tất cả các nhân
tố đó vừa tạo ra những thuận lợi, vừa đặt ra những thách thức không chỉ đối với
nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường quốc phòng, an ninh, mà còn đối
với nhiệm vụ xây dựng quân đội về chính trị.
ở
nước ta, sau hơn 20 năm đổi mới, dân tộc ta đã có thế mới, lực mới để tiếp tục
tiến lên, song vẫn còn không ít những vấn đề bức xúc như: mặt trái của kinh tế
thị trường đang tác động sâu sắc đến lĩnh vực chính trị, tư tưởng, văn hoá, đạo
đức; tệ quan liêu, tham nhũng, thoái hoá về chính trị, đạo đức của một bộ phận
cán bộ, đảng viên; các thế lực thù địch đang tìm mọi cách để phủ định chủ nghĩa
Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vai trò lãnh đạo của Đảng, chống lại sự phát
triển đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa, đòi "phi chính trị hoá" quân
đội… Tất cả các vấn đề đó đều tác động trực tiếp, thường xuyên đến quá trình xây
dựng quân đội về chính trị.
Thứ
hai, cần
có giải pháp đồng bộ, sát thực để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu
của Đảng bộ Quân đội nói chung và tổ chức đảng ở các cấp.
Triển
khai toàn diện các yêu cầu về nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của
các tổ chức đảng trong quân đội nhằm tạo ra phong trào cách mạng sâu rộng, thực
hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao. Vì chỉ có nghị quyết lãnh đạo đúng đắn
của các cấp ủy, vai trò tiền phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên thì
nhiệm vụ xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị, xây dựng quân đội về chính trị
mới có hiệu quả. Cần hết sức coi trọng việc đấu tranh chống sự thoái hoá về
chính trị, suy thoái về đạo đức và các tiêu cực khác ở một số cán bộ, đảng viên
trong quân đội nhằm làm cho bộ máy cấp ủy, chỉ huy và cán bộ các cấp trong sạch,
vững mạnh. Xây dựng cho từng cấp ủy, chi bộ có tính chiến đấu cao, kiên quyết
đấu tranh chống lại mọi sự vi phạm nguyên tắc của Đảng, pháp luật của Nhà nước,
điều lệnh kỷ luật quân đội và mọi sự suy thoái khác của cán bộ, đảng viên. Cần
phát động một phong trào rộng rãi trong quần chúng tham gia xây dựng Đảng trong
sạch vững mạnh, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện.
Thứ
ba, tập
trung mọi cố gắng nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu lý luận xây dựng quân
đội về chính trị trong thời kỳ mới; thực hiện có hiệu quả công tác
giáo dục chính trị - tư tưởng; đấu tranh không khoan nhượng với các quan điểm tư
tưởng thù địch, sai trái về chính trị - tư tưởng, đặc biệt là luận điểm đòi "phi
chính trị hoá" quân đội.
Thực
tế lịch sử đang minh chứng rằng: chưa bao giờ cuộc đấu tranh giữa hai hệ tư
tưởng diễn ra quyết liệt như hiện nay và tất nhiên sự tác động của mặt đối lập
đến cán bộ, đảng viên, chiến sĩ quân đội là điều khó tránh khỏi. Do vậy, về mặt
lý luận, tư tưởng, để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng quân đội về chính
trị, trước hết chúng ta phải bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng. Chủ
nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng luôn luôn là kim chỉ
nam cho mọi suy nghĩ và hành động của toàn quân. Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải xem
lý tưởng chiến đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vì hạnh phúc của nhân
dân là lẽ sống của mình; thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện bản chất giai cấp công
nhân, bản chất cách mạng của Đảng, nuôi dưỡng giữ gìn và phát triển các giá trị
văn hoá, đạo đức của dân tộc. Để đạt được điều đó, chúng ta phải làm nhiều việc,
nhưng trước hết phải thật sự đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục chính trị -
tư tưởng, giáo dục đạo đức - văn hoá trong quân đội. Khi lịch sử đã có những
chuyển biến sâu sắc, đối tượng giáo dục đã phát triển nhiều mặt, nếu chúng ta
không có tư duy mới về nội dung và phương pháp thì chất lượng, hiệu quả giáo dục
khó có thể đạt được như mong muốn.
Thứ
tư, để
góp phần thiết thực vào xây dựng quân đội về chính trị cần nâng cao chất lượng
đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ nhà giáo quân đội, thông qua việc nâng cao chất
lượng đào tạo tại các học viện, nhà trường quân đội và tự học tập vươn lên của
từng cán bộ.
Các
định hướng, nội dung, giải pháp xây dựng quân đội về chính trị đều do phẩm chất
và năng lực của đội ngũ cán bộ quyết định. Sự nghiệp xây dựng quân đội nói chung
và xây dựng quân đội về chính trị nói riêng đòi hỏi rất cao về bản lĩnh chính
trị, năng lực sáng tạo, người cán bộ quân đội vừa phải có
nguyên tắc tính đảng cao, vừa phải
có tư duy năng động, sáng tạo trong xây dựng đơn vị, trong xây dựng quân đội. Do
vậy, việc đào tạo tại trường, học tập tại chức và tự học tập của cán bộ phải bám
sát yêu cầu xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện
đại.
Thứ
năm, kết
hợp chặt chẽ việc xây dựng quân đội về chính trị với nhiệm vụ phát triển kinh tế
- xã hội, tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo đảm môi trường hoà bình, ổn định
để phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và mở rộng hợp tác quốc tế và khu
vực.
Kết
hợp chặt chẽ kinh tế - xã hội với quốc phòng, an ninh; quốc phòng, an ninh với
kinh tế theo phương châm phát triển kinh tế - xã hội là nền tảng để bảo vệ Tổ
quốc; ổn định chính trị, củng cố quốc phòng, an ninh vững mạnh là điều kiện để
phát triển kinh tế - xã hội là định hướng cơ bản của Đảng cho nhiệm vụ xây dựng
nền quốc phòng toàn dân, xây dựng quân đội nhân dân nói chung và xây dựng Quân
đội nhân dân Việt Nam về chính trị nói riêng.
Xây
dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị là cơ sở bảo đảm cho quân
đội có sức mạnh chiến đấu cao, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ, là nguyên tắc
cao nhất trong xây dựng quân đội cách mạng. Đó cũng là kinh nghiệm lịch sử, một
giá trị truyền thống của Đảng, quân đội cần được vận dụng và phát triển trong
điều kiện lịch sử mới.
[1] Hồ
Chí Minh, Toàn tập, tập 11, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội, 2000, tr.350.
[2] Tổng
cục Chính trị, Tổ chức sự lãnh đạo của Đảng trong Quân đội nhân
dân Việt Nam, tập 1, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1974,
tr.178.
[3] V.I.
Lênin, Toàn tập, tập 41, Nxb Tiến bộ,
Mát-xcơ-va, 1977, tr.147.
[4] Hồ
Chí Minh, Sđd, t.5, tr.269.